Onder de naam Effe Lùstere geeft onze vereniging één maal per 4 maanden een blad uit.
Leden ontvangen het blad gratis. Het bevat naast het gebruikelijke verenigingsnieuws, ook een aantal artikelen over de geschiedenis van Werkendam, De Werken en Sleeuwijk.
De allereerste uitgave van dit blad, gedateerd februari 1992 en toen nog 'mededelingenblad' genaamd, vindt u hier in een pdf-bestand.
Van de nummers 1 t/m 50 is een index samengesteld die u hier kunt raadplegen.
Heeft u belangstelling voor een artikel? Kom dan eens op een zaterdagochtend tussen 10.00 en 12.00 uur effe lezen in het Andries Visserhuis. Woont u op grote afstand van Werkendam? Stuur dan een mail naar het bestuur. Voor het adres: zie Contact.

Onderstaand van enkele recente uitgaven een samenvatting:

Effe Lùstere #54 maart 2011
Effe Lùstere #53 december 2010
Effe Lùstere #52 augustus 2010
Effe Lùstere #51 april 2010
Effe Lùstere #50 september 2009
Effe Lùstere #49 juni 2009
Effe Lùstere #48 maart 2009
Effe Lùstere #47 september 2008
Effe Lùstere #46 juni 2008
Effe Lùstere #45 maart 2008
Effe Lustere #44 december 2007
Effe Lùstere #43 september 2007
Effe Lùstere #42 april 2007
Effe Lùstere #41 januari 2007

N.B. De laatste uitgave kunt u vinden u op de pagina Nieuws.

In Effe Lùstere nr. 54 – maart 2011

Het nieuwste nummer van Effe Lùstere maakt melding van twee nieuwe bestuursleden. Martin van der Stelt en Geert Panhuijsen zijn tijdens de laatste jaarvergadering toegetreden tot het bestuur. Een mooi moment omdat de vereniging dit jaar op 8 oktober haar 20 jarig bestaan hoopt te vieren.

In een uitgebreid artikel neemt Valentine Wikaart-Derkzen de lezers mee naar een onvoorziene ramp in Werkendam in februari 1841. In december 1840 vroren de rivieren dicht en dat heeft Werkendam geweten. Het ijswater kwam over de Sasdijk en Werkendam liep voor het grootste deel onder. Op 8 maart 1841 wordt de schade opgenomen en die bedraagt meer dan vijfduizend gulden. In Effe Lùstere leest u ook over alle gedupeerden, met naam en toenaam.

Het jaar 2011 blijkt een vruchtbaar jaar voor wat betreft nieuwe boeken. Inmiddels verscheen “Sporen uit het verleden van Werkendam”, samengesteld door Nel van As en Maan van Elzelingen. Op 12 maart jl. verscheen een prachtig jubileumboek over 100 jaar Christelijke Gereformeerde Kerk. Binnenkort verschijnt het boek “Vrouwendam”, een heruitgave bewerkt door Nel van As.

Tijdens de jaarvergadering 2011 werd er natuurlijk ook weer een Werkendams Dictee geschreven. Winnaar van het zevende Werkendams Dictee werd Corine Koek-Maasdam. Thera van den Heuvel verraste de aanwezigen met twee prachtige gedichten in het Werkendams: “Dûrp aon de rivier” en “Voetstappe uit ut verlèje”.

Honderd jaar geleden werd dr. A. Mijnlieff voor drie jaar benoemd als gemeente-geneesheer. De erven van J.W. van der Elst laten een eeuw geleden vijf stalen schepen veilen. Zes broeders met hun gezinnen treden uit de Gereformeerde Kerk A en richten een plaatselijke Christelijke Gereformeerde Kerk op.
In Werkendam wordt een afdeling van het Groene Kruis opgericht en die telt 79 leden.
In 1911 gebeurt er nog veel meer: hevig onweer in juni, zeer zware noordwester storm in september en levering van drinkwater aan De Werken. Thomas Westerhout beschrijft vele interessante wetenswaardigheden in de rubriek Honderd Jaar geleden.

In deze Effe Lùstere aandacht voor de expositie mutsen, hoeden en petten. Ook het pontje Werkendam-Hardinxveld wordt niet vergeten: op 26 februari 2011 was dit voetvoer 75 jaar in gebruik. De liefhebbers van dit voetveer krijgen nu al heimwee bij de gedachte dat in 2012 een nieuwe veertaxi dit prachtige veer gaat vervangen.

De Open Monumentendagen 10 en 11 september 2011 staan in het teken van 200 jaar Burgerlijke Stand. Diverse gemeentehuizen zullen op zaterdag 10 september geopend zijn en dan kunnen er zelfs nieuwe huwelijksfoto's gemaakt worden.

Effe Lùstere nr. 54 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van maart 2011 (52 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is. Woont u op grote afstand van Werkendam, dan kunt u Effe Lùstere ook bestellen.

Bestellen doet u op de volgende wijze:
1. Stuur een e-mail met uw naam, adres, postcode, woonplaats en nr. 54 Effe Lùstere naar shop11@historiewerkendam.nl .
2. Maak gelijktijdig drie euro (inclusief verzendkosten binnen Nederland) over op bankrekeningnummer 3687.44.620 van de Historische Vereniging te Werkendam, onder vermelding van Effe Lùstere nummer 54.
3. Zo spoedig mogelijk na de ontvangst van uw mail én overschrijving krijgt u Effe Lùstere toegestuurd per post.

In Effe Lùstere nr. 53 – december 2010

Het laatste nummer van jaargang 19 van Effe Lùstere bevat een verscheidenheid aan artikelen. Thera van den Heuvel schrijft over een verhaal dat haar moeder ooit heeft opgeschreven. Het gaat over 'Herinnering aan Sint Nicolaas en Kerstfeest 1932'. Een prachtig historisch verhaal over wat er allemaal gebeurde rondom het Sinterklaasfeest, Kerstfeest en Oud en Nieuw en over de prachtige etalage in het kleine winkeltje op Zevenhuizen.

Teus Verhoeven heeft in het augustusnummer van Effe Lùstere een pentekening gemaakt van het transformatorhuisje aan de Schans. Achter dit huisje zit nog een hele geschiedenis. Het is gebouwd in 1942 om het watergemaal van stroom te voorzien. Natuurlijk komt ook de machinist van het watergemaal – Meeuwis Pruissen – in het verhaal voor. Daarnaast diende het transformatorhuisje ook als schuilplaats in de Tweede Wereldoorlog. In Effe Lùstere schrijft Bas voor den Dag er meer over.

Een uitvoerig artikel bewerkt door Nel van As gaat over 'Generaties Hakkers op het water'. Een naam die ook als beroep bekend is. We maken kennis met Martinus en Kommer Hakkers die hun werk hadden als schipper en zodoende de omgeving doorkruisten voor hun dagelijks brood. Prachtige herinneringen worden opgehaald. Fraaie foto's geven een goed beeld van de tijd van toen.

Vijftig jaar geleden was het 1960. Thomas Westerhout neemt ons mee naar dat jaar en wat er toen gebeurde. Onder andere werd er in dat jaar de eerste steen gelegd voor de school 'De Flambouw'. In dat jaar kreeg Werkendam haar eerste bondspredikant, ds. J. Smit. In de Biesbosch kregen de bewoners een aansluiting op het elektriciteitsnet; zij waren hiermee trouwens de laatsten in Nederland! De gebroeders Arie en Dick de Keizer begonnen met een aardappelhandel.
De betoncentrale werd gebouwd en deze zou het volhouden tot 2003. Ook in het jaar 1960 werd de de ondernemers/winkeliersvereniging Door Eendracht Sterk (D.E.S.) opgericht.

Teus Verhoeven heeft opnieuw een zoekplaatje getekend. Wie het weet kan de oplossing inzenden tot 1 februari 2011.

Wie alles van keenzalf wil weten moet vooral niet vergeten het verhaal van Maan van Elzelingen te lezen. Keenzalf is eigenlijk geen zalf maar een heel goede textiellijm met grote hechtingskracht. In de jaren zestig was het tijdperk van de keenzalf voorbij en nam isolatieband de plaats in.

In deze aflevering van Effe Lùstere wordt teruggeblikt op de tentoonstelling van de speculaasplanken tijdens de Monumentendag 11 september 2010. Grietje Post vertelt over de bijzondere speculaasplanken van haar opa Hugo Adrianus van Put waarvan nog maar één plank over is.

De hulp van de lezers wordt ingeroepen om meer te weten te komen over het woord 'narre' en over een foto die binnenkort wordt opgenomen in het boek 'In Wiens Naam vergaard'. Dit laatste boek verschijnt in maart 2011 naar aanleiding van het 100-jarig bestaan van de Christelijke Gereformeerde Kerk van Werkendam.

Effe Lùstere nr. 53 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van december 2010 (44 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is. Woont u op grote afstand van Werkendam, dan kunt u Effe Lùstere ook bestellen.

Bestellen doet u op de volgende wijze:
1. Stuur een e-mail met uw naam, adres, postcode, woonplaats en nr. 53 Effe Lùstere naar shop11@historiewerkendam.nl .
2. Maak gelijktijdig drie euro (inclusief verzendkosten binnen Nederland) over op bankrekeningnummer 3687.44.620 van de Historische Vereniging te Werkendam, onder vermelding van Effe Lùstere nummer 53.
3. Zo spoedig mogelijk na de ontvangst van uw mail én overschrijving krijgt u Effe Lùstere toegestuurd per post.

In Effe Lùstere nr. 52 – augustus 2010

De 52ste uitgave van Effe Lùstere bevat heel verschillende artikelen. Natuurlijk wordt er uitgebreid stilgestaan bij de drie Stolpersteine die op 6 april 2010 op de Hoogstraat zijn gelegd. De stenen herinneren ons aan de laatste Werkendamse Joden die op 16 april 1943 werden vermoord in Sobibor: Joseph de Vries geb. 1868, Elizabeth Johanna de Vries geb. 1870 en Johanna Sientje de Vries geb. 1872. In Effe Lùstere schrijft Nel van As over dit gedenkwaardige moment.

Maan van Elzelingen beschrijft dat na de Sint Elizabethvloed in 1421 alleen de Hoogstraat boven water bleef. Op het Werkendamse grondgebied waren toen ongeveer 15 weeren. Elke weer had een naam en zijn zelfs door Maan ingetekend op een kadasterkaart.

Het verhaal over Wim Strang uit Effe Lùstere van september 2009 krijgt een vervolg. Lodewijk van Oord, vroeger woonachtig in een 'paradijselijke omgeving' met de naam Zandwei, heeft zijn jeugdherinneringen aan Wim Strang en Sjaantje van Toone aan Effe Lùstere toevertrouwd. En zijn verhaal leest als een jongensboek!

Met Thomas Westerhout gaan we terug in de tijd in zijn rubriek “Vijfenzeventig jaar geleden” het jaar 1935. Werkendam telt dan 3.702 inwoners. In dat jaar wordt de Openbare School in de Kruisstraat gesloten. De gemeente laat een nieuwe veerboot bouwen voor het veer Werkendam-Hardinxveld. De Fop Smit stopt ermee in dat jaar. De gemeentelijke politiek roert zich danig. Nieuwsgierig geworden? Effe Lùstere brengt u op de hoogte.

Werkendam grossierde vroeger in bakkers. Een prachtige foto uit 1962 toont drie bakkers met hun echtgenoten. Oude advertenties van de bakkers Deenik, Brienen, Van Kooy en Groeneveld geven een goed beeld van prijzen en producten.

Naar het zoekplaatje van Teus Verhoeven kan geraden worden tot 1 november 2010.

Van de oratoriumvereniging Pro Musica is een oude foto beschikbaar gesteld door de familie B. van Dijk. Van alle leden is het gelukt om de naam te achterhalen.

Effe Lùstere nr. 52 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van augustus 2010 (40 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is. Woont u op grote afstand van Werkendam, dan kunt u Effe Lùstere ook bestellen.

Bestellen doet u op de volgende wijze:
1. Stuur een e-mail met uw naam, adres, postcode, woonplaats en nr. 52 Effe Lùstere naar shop11@historiewerkendam.nl .
2. Maak gelijktijdig drie euro (inclusief verzendkosten binnen Nederland) over op bankrekeningnummer 3687.44.620 van de Historische Vereniging te Werkendam, onder vermelding van Effe Lùstere nummer 52.
3. Zo spoedig mogelijk na de ontvangst van uw mail én overschrijving krijgt u Effe Lùstere toegestuurd per post.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nr. 51 – april 2010

Effe Lùstere staat deze keer in het teken van twee soldaten die in Nederlands-Indië hebben gediend: Oeds Westerhof uit Nieuwendijk en Aart Boot uit Werkendam.

De ouders van Oeds Westerhof komen in 1917 uit Zuidhorn naar Brabant omdat vader Eesger Westerhof gaat werken op de melkfabriek in Nieuwendijk. Voor het gereformeerde gezin een verademing want nu hoeft vader Eesger zondags niet meer te werken. Oeds ziet in Zuidhorn in 1916 het levenslicht. Hij besluit soldaat te worden en krijgt in Nijmegen zijn opleiding. In mei 1937 vertrekt hij naar Nederlands-Indië. Hij ziet Nederland niet meer terug want hij wordt door de Japanners op 19 januari 1942 omgebracht. Pas in 1948 horen zijn ouders en familie van het sterven van Oeds …

Aart Boot vertrekt op 30 mei 1947 naar Nederlands-Indië. Hij is één van 100.000 soldaten die daar tijdens de politionele acties wordt gestationeerd. Hij schrijft regelmatig met zijn meisje Riek van Driel waarmee hij later ook zal trouwen. Aart Boot doet in het verre Nederlands-Indië ook belijdenis. Ds. G. Duitemeijer is de voorganger in de dienst die op 18 december 1949 in Djember, Oost-Java wordt gehouden. Het belijdeniskaartje heeft hij tot op heden trouw bewaard. Op 2 maart 1950 komt Aart – en nog 1652 andere mensen – met s.s. Waterman terug naar Nederland. Zodra hij terug is in Werkendam vindt hij werk bij bakker Blokland aan de Loze Stoep.

De uitvoerige verhalen over Oeds en Aart zijn geschreven door Nel van As en voorzien van meer dan 40 foto's en illustraties.

In mei 2009 komt er via de website van de Historische Vereniging een mail binnen van de heer Cremers uit Weerselo. Hij meldt dat hij een speculaasplank heeft gekocht met daarop een afbeelding van de korenmolen “Ken u zelven” die omstreeks 1865 is afgebrand en de naam van “J. Zwemmer”. Hij vraag zich af of de Historische Vereniging weet heeft van het bestaan van deze speculaasplank. Onze vereniging is geenszins op de hoogte van het bestaan van een dergelijke plank. Na het nodige speurwerk door Bas voor den Dag wordt duidelijk dat de speculaasplank na 1890 gemaakt moet zijn want toen kwam broodbakker Jan Swemmer naar Werkendam. Het blijft bijzonder dat toen gekozen is voor een afbeelding van de verbrande korenmolen 'Ken u zelven” in 1865 en niet de toen bestaande molen. Jan Swemmer trouwt in 1898 met de Werkendamse Jenneke Zwets, dochter van Aart Zwets en Anna de Graaff en zij verlaten in 1910 Werkendam en gaan wonen in Hardinxveld.

Thomas Westerhout beschrijft in zijn rubriek “Honderd jaar geleden” het jaar 1910. Werkendam telt dan 3.482 inwoners. Na het overlijden van burgemeester Hendrik Gay (ARP) wordt H.J. Grote Balderhaar ten Velde (ARP) zijn opvolger. In 1915 verlaat hij Werkendam en wordt burgemeester van Genemuiden. Daar komt hij in 1922 om bij veerpontramp op het Zwarte Water.
De boerderij van Arie de Keizer op polder Welgelegen brandt in mei 1910 tot de grond toe af. Fanfarekorps “Concordia” wordt opgericht. Op polder de Vischplaat wordt een eendenkooi aangelegd.
Door notaris Kerkhoven worden de wei- en bouwpolders “De Hardenhoek van Van Haaften” en de “Kleine Hardenhoek” openbaar verkocht. De eerste polder wordt gekocht door I. Baelde. Veel meer nieuws over 1910 leest u in 'Effe Lùstere”.

Teus Verhoeven levert weer een prachtig zoekplaatje: het gaat over het bord Entree Interdite. Wie het weet stuurt de oplossing in voor 1 juli 2010.

Effe Lùstere nr. 51 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van april 2010 (56 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is. Woont u op grote afstand van Werkendam, dan kunt u Effe Lùstere ook bestellen.

Bestellen doet u op de volgende wijze:
1. Stuur een e-mail met uw naam, adres, postcode, woonplaats en nr. 51 Effe Lùstere naar shop11@historiewerkendam.nl .
2. Maak gelijktijdig drie euro (inclusief verzendkosten binnen Nederland) over op bankrekeningnummer 3687.44.620 van de Historische Vereniging te Werkendam, onder vermelding van Effe Lùstere nummer 51.
3. Zo spoedig mogelijk na de ontvangst van uw mail én overschrijving krijgt u Effe Lùstere toegestuurd per post.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nr. 50 – september 2009

Effe Lùstere is niet meer weg te denken als informatie- en mededelingenblad van de Historische Vereniging. In september 2009 verscheen de vijftigste (!) uitgave en is ook deze keer opnieuw gevuld met boeiende onderwerpen.

De oudste Christelijke school aan de Keizerstraat te Werkendam staat nog steeds fier overeind maar heeft de langste tijd nu wel gehad.
Het begon allemaal in 1889. De eerste steen werd op  25 april 1889 gelegd door Arie van Haeringen, zoon van ds. J. van Haeringen en predikant van de Gereformeerde Kerk A. Op 2 september 1889 werd het gebouw in gebruik genomen. In de 120 jaar erna is dit gebouw voor vele doeleinden gebruikt: natuurlijk als basisschool maar ook als verenigingsgebouw, muziekuitvoeringen, vergaderlocatie, Christelijke ULO, gebouw van Christelijke Belangen, kerkgebouw, woning, supermarkt PAGRO (Paans en Groeneveld), DHZ Verkerk, tweedehandswinkel van de Gereformeerde Maranathakerk en als laatste de tweedehandswinkel van de Hersteld Hervormde Gemeente.
Hannie Visser-Kieboom schrijft terecht in het artikel: “Als muren konden praten, zou het pand aan de Keizerstraat/Amerscamp hoge ogen gooien.” Haar artikel is fraai geïllustreerd met veel foto´s.
Na het ontstaan van Hersteld Hervormde Gemeente in 2004 werd getracht op deze plaats een nieuw kerkgebouw te vestigen. Bezwaren van omwonenden belemmerden de voortgang. Uiteindelijk deed de mogelijkheid zich voor het kerkgebouw van de Vrije Hervormde Gemeente te kopen.
De toekomst van de oudste Christelijke school is hierdoor opnieuw een vraagteken geworden.

De families Strang en Ippel zijn nauw verweven maar wie het artikel van Bas voor den Dag leest, ontdekt ook veel verdriet. Na het overlijden van Wim Strang (1914) en  Jannigje Adriana Ippel-Evers (ook in 1914) hertrouwt weduwe Pieternella Janna Strang-van Hassent met weduwnaar Bastiaan Marcus Ippel. Ook uit dit huwelijk worden kinderen geboren en zodoende kent dit gezin “driederhande” kinderen.

Ons lid Ineke Visser-Ippel ontdekte op 23 mei 2009 in de tweedehandswinkel van de Maranathakerk op de Hoogstraat een woordenboekje uit 1918 dat toebehoorde aan Andries Visser. Zij heeft dit miniatuur woordenboekje geschonken aan de Historische Vereniging. In Effe Lùstere leest u er meer over.

Thomas Westerhout neemt ons mee naar 1959. Het Groene Kruisgebouw en de Rehobothschool worden in dat jaar in gebruik genomen.
De woningbouwvereniging “Werkendam Vooruit”  bouwt in 1959 maar liefst 84 woningwetwoningen.
Notaris Kalis overlijdt plotseling en wordt opgevolgd door notaris Ponsen.
Huib den Tuinder uit Sleeuwijk begint met het verzamelen van alles wat met de Biesbosch te maken heeft. Zodoende wordt hij terecht de grondlegger van het Biesboschmuseum genoemd.
De Hervormde Gemeente van Nieuwendijk krijgt in 1959 een eigen kerkgebouw en werd een jaar daarvoor een zelfstandige gemeente. Voorheen was Nieuwendijk een wijkgemeente van Werkendam.

Teus Verhoeven heeft weer een prachtig zoekplaatje getekend. Wie het weet stuurt de oplossing in voor 1 februari 2010.

De Historische Vereniging was in de afgelopen maanden ook present met een kraam bij het 25 jarig bestaan van het Biesboschmuseum, de braderie op de Hoogstraat en op de braderie in Sleeuwijk. Natuurlijk werd de historische kennis weer getest en dat leverde verrassende resultaten op.

In de rubriek ‘Speurwerk’ een prachtige oude foto die in de Ka is genomen. Deze foto is geschonken door mevrouw H. van den Steenhoven-Zwets. Helaas is niet bekend wie de personen zijn die afgebeeld zijn. Een andere foto is afkomstig van mevrouw C. Berlijn-Wieringa en is van een schoolreisje in 1937 of 1938 met de bus van Kilwinger. Wie kent hen? Reacties graag naar de redactie van Effe Lùstere.

Effe Lùstere nr. 50 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.    

Effe Lùstere van september 2009 (52 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nr. 49 – juni 2009

“Het Andries Visserhuis is aangewezen als gemeentelijk monument, zo schrijft Hannie Visser-Kieboom, de voorzitter van de Historische Vereniging. Het is enig in zijn soort want andere vloedhuizen in Werkendam, dan het Andries Visserhuis, zijn er niet. Over een poosje zal het schildje op feestelijke wijze op de gevel worden gespijkerd. Het Andries Visserhuis is gebouwd in 1842 in opdracht van schipper Bastiaan Verdoorn. In 1863 kwam het pand in handen van Simon van der Wiel en de nazaten waren eigenaar tot 1952. Het is eigenlijk een wonder dat het huis niet gesloopt werd want dat was wel het voornemen van de gemeente(!).

In een buitengewoon boeiend artikel komt het verhaal van Hendrik Noorloos (1888-1944) tot leven. Hij was een zoon van Coenraad Gijsbert Noorloos en Johanna Biesheuvel en zag het levenslicht in Almkerk. Daarnaast had hij nog 18 broers en zussen. Hendrik Noorloos wordt militair in het Nederlandse leger in 1907 en vertrekt in 1910 naar Nederlands-Indië. Hij wordt onder andere geplaatst in Atjeh en blijft gedurende vele jaren als onderofficier in Nederlands-Indië. Tenslotte komt hij in een Jappenkamp terecht en overlijdt daar op 6 december 1944.
De enige dochter – Johanna Hendrika – schrijft regelmatig met Nederland. Dochter Jo trouwt in 1935 met Jan Kegel uit Sliedrecht. Dit gezin emigreert naar Grand Rapids waar zowel Jo en Jan overlijden. Het artikel bevat prachtig origineel fotomateriaal.

Met Thomas Westerhout gaan we 75 jaar terug in de tijd. Het is crisistijd – 1934 – en het gemeentelijke Werkendamse Waterleidingbedrijf wordt opgeheven en voortaan wordt het drinkwater geleverd door N.V. Waterleiding Mij Noordwest Brabant. Op zich geen probleem, maar de prijs stijgt met ongeveer 50%. De rapen zijn gaar in Werkendam en er wordt heftig geprotesteerd. Schipper Johannes van Breugel wordt afgesloten van de waterleiding omdat hij weigert de verhoging te betalen. Als protest gaat hij wonen op het scheepje “Avontuur” en spijkert een plank aan zijn huis met de volgende tekst: “Let op, door de gemeenteraad verjaagt uit dit huis wegens dwang voor drinkwater. Thans wonende op het schip Avontuur aan de Ka”. De plank is bewaard gebleven en te zien in het Andries Visserhuis.
Op 5 mei 1934 wordt de geitenfokverenging “Ons Belang” opgericht in De Werken c.a. Het werkgebied omvat De Werken, Sleeuwijk en Werkendam. Doel is het veredelen van het geitenras en het verhogen van de melkopbrengst.
Huisarts A. Mijnlieff neemt afscheid na 37 jaar trouwe dienst. In die periode werden met zijn hulp 4.000 kinderen ter wereld gebracht. Als geschenk krijgt hij een schilderij van kunstschilder Wijnhoven uit Dordrecht genaamd “Het dok in Werkendam”. De praktijk wordt voorgezet door dr. H.R. Schols.

Bestuurslid Christien Los-van den Steenhoven kwam al als klein kind in het Andries Visserhuis. Zij vertelt haar ervaringen aan Nel van As. Prachtige oude foto's illustreren haar verhaal over de familie Ippel-Rijkers.

De oplossing van het zoekplaatje in Effe Lùstere nummer 48 was de deur van Daan Kramer aan de Lijnbaan. De zesjarige Jurjen Schouten heeft het goed geraden en een prijsje verdiend. Teus Verhoeven heeft opnieuw een zoekplaatje getekend en de oplossing dient uiterlijk 1 augustus 2009 binnen te zijn.

In de rubriek ‘Speurwerk’ vraagt Marja Kapel naar oude foto's over het oudste koor van Werkendam: Soli Deo Gloria. Met name foto's uit de jaren 30, de oorlogsjaren en de jaren 50. Wie haar kan helpen? Bel dan even met Marja: tel. 0183-503687.
Voor twee foto's – Speurwerk 1 en 2 - is hulp nodig van de lezers.

We blikken even terug naar de tijd dat Hotel-Café-Restaurant en Slijterij Maasdam bestond. Ook onze Historische Vereniging vergaderde in de begintijd regelmatig bij Maasdam.

Onze bekende en inmiddels overleden bakker Andries Kieboom van “In den vergulden vrijer” schreef in 1985 al een soort Werkendams dictee. Kunt u lezen wat hier staat: dapepkelagnetoputstrotje, khaggetvlejeweektochinmunnairemjoh!, heddewagevonge? en geroktfeulmeerasdagewet.

Effe Lùstere nr. 49 besluit met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van juni 2009 (40 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nr. 48 van maart 2009

“Het jaar 2009 is nu al een historisch jaar. We gedenken de 500ste geboortedag van Calvijn, 400 jaar vriendschap tussen Nederland en New York, 150 jaar gelden dat Darwin zijn boek 'Origin of Species' schreef.
Als Historische Vereniging Werkendam en De Werken c.a. blikken we dit jaar terug met speciale aandacht voor Andries Visser. Op 26 februari is het 110 jaar geleden, dat de grondlegger van de Werkendamse geschiedschrijving het levenslicht zag.”, zo schrijft Hannie Visser-Kieboom, de voorzitter van de Historische Vereniging.

In de Werkendamse Bibliotheek en in het Andries Visserhuis wordt een deel van de collectie van Andries Visser eind februari / begin maart 2009 tentoongesteld.

Effe Lùstere van maart 2009 is een 'waterige uitgave' geworden. In 1858 verging het schip 'De Jonge Jacob' van de Werkendamse schipper Hendrik Ritmeester waarbij zijn vader Joachem verdronk. Wouter Waldus beschrijft in detail wat er inmiddels al bekend is van dit schip en deze scheepsramp. Op 20 december 2006 is dit schip gelicht. Maar liefst 148 jaar heeft het gelegen op de bodem van de Dordtsche Kil. Helaas is nog niet gelukt om op alle vragen een antwoord te vinden en daarom roept Wouter Waldus lezers op om te reageren.

De watersnood in 1953 heeft ook in ons gebied flink huis gehouden. Jannie van Berchum-van Beek heeft deze watersnood samen met haar ouders ternauwernood overleeft en was bereid om haar verhaal te vertellen voor Effe Lùstere.

In Effe Lùstere is een fragment overgenomen uit het boek 'Lelystad' geschreven door Joris van Casteren. Het gaat over dokter Bekius en het werkeiland bij Lelystad. Op een keer ontdekt dokter Bekius een groep bonkige kerels. Ze hadden aparte gezichten en werkten het hardst van iedereen. Het bleken rijswerkers uit Werkendam te zijn. Hij raakt gefascineerd door deze taaie lieden en zoekt contact met professor Rudolf Bergman, een bekende fysisch antropoloog. Dokter Bekius laat – op advies van Bergman – alle 77 rijswerkers bij hem komen en onderzoekt hen één voor één. Er blijken dan ineens drie soorten rijswerkers: de leptosomen, de atleten en de pycnici. Dokter Bekius bezoekt ook Werkendam …

Over 1909 valt veel te vertellen. Thomas Westerhout blijft echter dichtbij huis. Werkendam telde toen 3.460 inwoners en de gemeente De Werken en Sleeuwijk 3.217 inwoners.
Op 1 mei van dat jaar wordt de landelijke klokkentijd ingevoerd: dat is de gemiddelde zonnetijd van Amsterdam.
Werkendam telde toen nog maar liefst 32 beroepsvissers met de volgende bekende achternamen: Baggerman, Hakkers, Van Herwijnen, Van den Heuvel, Van Houwelingen, Kok, Koman, Kreukniet, De Leng, Van Oversteeg, Paans, Schoon, Smit, Vroegh en Van de Werken.
Bij de suikerfabriek aan het Steurgat worden twee elektrische aangedreven loskranen geplaatst waarmee het lossen van de manden met de hand tot de verleden tijd behoorde.
Ook vertrekken er in dat jaar weer rijswerkers en baggeraars voor buitenafwerk. Dit keer is een groot waterwerk in Rosario (Argentinië) het reisdoel.

In Effe Lùstere is een verslag van de lezing 'Ongenadig strafrecht – de negentiende eeuw als voorbeeld voor de eenentwintigste eeuw?' door professor Pieter Ippel opgenomen.

De oplossing van het zoekplaatje in Effe Lùstere nummer 47 was de gedenkplaat aan de woning van de familie Seton aan het Pijlstaartpad. Teus Verhoeven heeft opnieuw een zoekplaatje getekend en de oplossing dient uiterlijk 1 mei 2009 binnen te zijn.

In de rubriek ‘Speurwerk’ zoeken we een man – de foto staat erbij - waarbij de Franstalige datum '19 Décémbre 1899' een rol speelt. De datum is mogelijk de geboortedatum of de datum dat de foto gemaakt is.

Effe Lùstere besluit met korte artikelen over de buurtvereniging Zevenhuizen met haar Oudheidkamer in Werkendam, deel 17 van de Historische Reeks, een boekbespreking over 'Meuzikken bij Zuiderzee en IJsselmeer', een activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van maart 2009 (56 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nr. 47 van september 2008

Het jaar 2008 staat in het teken van het religieus erfgoed en daarom ook in Effe Lùstere van september 2008 extra aandacht hiervoor.

In de tijd dat de bekende ds. Joh. Groenewegen in Werkendam predikant was speelde een nogal heftige censuurzaak waarin Jan Croon uiteindelijk 16 jaar (!) onder de tucht werd geplaatst. Ds. J.J. le Sage ten Broek – opvolger van ds. Groenewegen – krijgt deze zaak onder ogen maar de oplossing is ingewikkeld. “En dat het eenvoudiger is om de oren te wassen als voeten te wassen”, zo besluit Kornet het artikel.

In een tweede artikel van de hand van G. Kornet lezen we over het ontstaan van de Oud-Gereformeerde Gemeente en de Vrije Hervormde Gemeente, beide in Werkendam. Het begint in 1935 met de oprichting van een Hervormd Comité van Winterlezingen. Een comité dat in het begin 29 leden telt. De lezingen worden gehouden in het gebouw van Christelijke Belangen, in de Nutszaal of in gebouw Andreas. Later wordt het comité gewijzigd in de ´Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Evangelisatie te Werkendam en De Werken`. En belegt men zondags twee diensten waar Gereformeerde bondspredikanten of godsdienstonderwijzers voorgaan. Uiteindelijk zien we twee nieuwe kerken ontstaan. In Effe Lùstere leest u er het fijne over.

Over de allereerste predikant in Werkendam – ds. Gilles Couwenberg – is heel veel te vertellen. Kees Vreeken schetst een beeld van hem in 'Een landloper op de kansel' en weet dankzij onderzoek tal van wetenswaardigheden te verhalen. Door de geografische ligging van het Land van Heusden en Altena was het gebied “wel het meest geliefde jachtveld van deze vrije ondernemers” volgens Van Deursen. Het wordt heel spannend als de classis en de synode zich met de zaak 'Couwenberg´ gaan bemoeien. Gelukkig weet Werkendam zich in 1595 vrij te maken van deze predikant. Zijn naam staat echter voorgoed op het predikantenbord vermeld. `Het heeft de voortgang van het kerkelijk leven blijkbaar niet in de weg gestaan`, zo eindigt Kees Vreeken het boeiende artikel over deze eerste protestantse voorganger.

Over een halve eeuw terug weet Thomas Westerhout onder andere het volgende te melden.
In 1958 worden de laatste van maar liefst 22 huurwoningen opgeleverd aan het Steurgat. De zondagsschool `Laat de kinderkes tot mij komen` bestaat 60 jaar. Juffrouw Kieboom en de heer Piet Holster waren respectievelijk 50 en 40 jaar verbonden aan deze zondagsschool. Op 3 mei 1958 wordt de eerste paal geslagen voor de nieuwe Rehobothschool door burgemeester De Bruijne. Begin 2007 is de school gesloopt en is ook de tweede Rehobothschool historie geworden. En in de Biesbosch wordt door de NAM de eerste aardolie gewonnen. Post Aike Duijnhouwer herdenkt het feit dat hij 40 jaar in dienst is bij PTT. Nabij de Kozakkenstoep wordt een afsluitbaar dok gegraven in opdracht van scheepswerf P. Bakker en Hoving.
In het gereformeerde bolwerk Nieuwendijk wordt een zelfstandige hervormde gemeente gesticht. De bouw van twee Groene Kruisgebouwen (in Sleeuwijk en in Werkendam) gaat van start. Drukkerij Van Driel stopt en wordt overgenomen door M. Damen en is sindsdien bekend als Drukkerij Damen.

Wie over het ´t Slik wandelt moet zijn of haar ogen goed de kost geven, want in juli 2008 is er sprake van een bijzonder vondst. Een halve cent uit 1852!
Adrianus Visser Azn vertelt over de herkomst van het Belgische buurtschap Werkendam. Iets dat vast bij veel mensen niet bekend is. Ook op dit gebied wordt u wijzer door Effe Lustere te lezen.

De oplossing van het zoekplaatje in Effe Lùstere nummer 46 was de woning van de familie Heijstek–Paans aan de Biesboschhaven. Teus Verhoeven heeft opnieuw een zoekplaatje getekend en de oplossing dient uiterlijk 1 februari 2009 binnen te zijn.

De enquete over de historische vereniging heeft het bestuur bijvoorbeeld ook leuke suggesties opgeleverd voor nieuwe activiteiten.
De lezer kan in de rubriek ‘Speurwerk’ raden bij een viertal foto´s.
En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van september 2008 (44 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

In Effe Lùstere nummer 46 van juni 2008

Nog nooit was Effe Lùstere zo fraai geïllustreerd als de uitgave van juni 2008: maar liefst 51 illustraties waaronder 39 foto’s!
Piet van Berchum PJzn vertelt in een zeer uitgebreid artikel over een groot aantal huizen dat zijn vader Pieter Johannes van Berchum (1898-1978) als architect tekende. De huizen werden veelal in Werkendam gebouwd en in Effe Lùstere treft u van de meeste huizen een karakteristieke foto aan. In de Bruigomstraat en de Werkensedijk vinden we huizen van Piet van Berchum. Heel erg bekend zijn de huizen ‘Zonnegaarde’ en ‘Den Bongerd’. Maar architect Van Berchum was onder andere ook betrokken bij de Noodkerk, het Groene Kruisgebouw, de Hervormde Hoogstraatschool en een boerderij op polder Middelveld.

Thomas Westerhout neemt ons mee naar het jaar 1933. De gemeente Werkendam draagt het Gemeentelijke Waterleidingbedrijf over aan N.V. Waterleiding Maatschappij “Noord-West- Brabant” te Oudenbosch.
Manus den Haan begint reisjes te organiseren voor de Ouden van Dagen. Het eerste reisje is in 1933 en gaat naar het Mastbos in Breda.
Anton Mussert – geboren op 11 mei 1894 te Werkendam – verzorgt een spreekbeurt in de Nutszaal. Een vroegere vriend van de familie Mussert, oud-onderwijzer L. Verdoorn, leest hem in het openbaar de les: “Anton, Anton dat jij je toch in zo’n dwaas avontuur stort”.
Het aantal beroepsvissers neemt sterk af. Onder de 14 beroepsvissers die op de Merwede en het Hollands Diep vissen zijn Dolf en Bas Baggerman en Piet van den Heuvel.
De autobus W.A.O. (van Arie Westerhout) onderhoudt sedert 1931/1932 de lijndienst veer Sleeuwijk – Werkendam – veer Kop van ’t Land. Echter van subsidie wil de gemeente Werkendam niets weten.

De oplossing van het zoekplaatje in Effe Lùstere nummer 45 was de boerderij aan de Schans 36, gebouwd omstreeks 1932/1933. Teus Verhoeven heeft opnieuw een zoekplaatje getekend en de oplossing dient uiterlijk 1 augustus 2008 binnen te zijn.

Het bestuur wil wel eens weten wat de leden van de Historische Vereniging vinden en heeft een enquête samengesteld. Deze kan zowel op papier als via de website worden ingevuld.

Het vierde Werkendams dictee werd 5 maart 2008 in De Kwinter gehouden en Thera van den Heuvel maakte de minste fouten en werd zodoende de winnares. Uiteraard is het gehele dictee ook in Effe Lùstere afgedrukt: “guttekes wa leutig”.

Van de hand van mw. S. Biesheuvel – van Oord is het gedicht ‘Werkendam, het mooie dorpje’ opgenomen. Dit gedicht werd zo’n 25 jaar geleden gemaakt. In dit gedicht: “De rijswerker komt ook weer thuis, dat ziet u bij het gemeentehuis. Van de hoepmaker en de visserman, weten ze op Zevenhuizen alles van”.

In het kader van het jaar van het religieus erfgoed is op 21 juni 2008 een heruitgave verschenen van het boekje ‘Sleeuwijk (en Omgeving)”. Het werd in 1946 geschreven en uitgegeven door ds. Godert de Leeuw en beschrijft het begin van protestants kerkelijk leven in Sleeuwijk. Het boekje is ’s zaterdags te koop in het Andries Visserhuis en kost vijf euro.

De lezer kan in de rubriek ‘Speuren’ proberen te raden in welk jaar de rubriek Burgerlijke Stand werd gepubliceerd.
En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van juni 2008 (44 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * *

Effe Lùstere nummer 45 van maart 2008

In een uitgebreid artikel met maar liefst 15 foto’s schrijft Gerit Egas uit Hardinxveld-Giessendam over zijn oma Helena van Wijngaarden-Koman, die in 1918 geboren werd in De Steeg in Werkendam. Het is een echt levensverhaal geworden over de huizen waar dit gezin woonde (Zagerij, De Steeg en de Sleeuwijksedijk), haar vriendin Bets Visser, de Rehobothschool, het dienen toen ze van school ging en vele andere herinneringen. Ook over haar oma Visser-Vroegh die al op haar veertigste weduwe werd en achterbleef met negen kinderen. Heel vrijmoedig wordt er verteld over de bijnaam waaronder de familie Visser bekend was: de Jut. Een naam die afkomstig is van de jutteperen. Uitvoerig vertelt oma Van Wijngaarden aan kleinzoon Gerit over haar verkeringstijd, haar huwelijk, de kinderen en nog veel meer. In Effe Lùstere leest u het complete verhaal.

Sinds 2007 is Hoogstraat 25 een gemeentelijk monument. Vrijwel iedereen kent dit pand dat vele jaren dienst heeft gedaan als postkantoor. Valentine Wikaart-Derkzen is de geschiedenis ingedoken en daaruit blijkt dat dit prachtige pand heel lang dienst heeft gedaan als notariskantoor. In het kadaster rond 1830 staat vermeld: “onlangs nieuw gebouwd hebbende twee verdiepingen, doch nog niet geheel afgewerkt”. De notarisfamilie Van der Elst is de bewoner. In het gezin van Jan Willem van der Elst en Maria Catharina Buschkens worden in de periode 1820-1842 tien kinderen geboren. Van alle kinderen is een uitvoerige beschrijving opgenomen en de conclusie is niet voorbarig dat zij allen goed terechtkomen.

Thomas Westerhout neemt ons 100 jaar mee terug in de tijd: 1908. Wat gebeurde er toen?
De Werkendamse huisschilder Wim Visser Gzn. begon met de fotografie als bijverdienste.
Omdat de grote regionale veemarkten werden verboden door besmettelijke veeziektes, werd er (ook) in Werkendam een kleine veemarkt opgezet. Op het Plein wordt er in de maanden maart, april, mei, september, oktober en november vee verhandeld.
De Sociëteit Bos ziet het levenslicht in Werkendam. Deze aannemerscombinatie krijgt al snel de bijnaam van “de gouden ploeg” en door samenwerking met de compagnie Volker wordt er veel werk verzet.
De gasfabriek wordt opnieuw opgestart door de firma Spruyt & Co uit Den Helder.
Govert van Oord start een rietmattenfabriekje aan de Zandwei en bouwt enkele woningen.
Bij de Spieringpolder wordt de staatszegenvisserij Zuidwal opnieuw opgebouwd.
De straatweg tussen het veer van Sleeuwijk en Breda blijkt de breedste Rijksweg van Nederland: de wegdekbreedte bedraagt maar liefst 5,37 meter. De Rijksstraatweg was ook in 1908 de belangrijkste schakel tussen Amsterdam en Parijs.
Op 22 december wordt er in De Nutszaal een weldadigheidssoirée gehouden ten bate van de armen. Ook de zangvereniging “Uitspanning door inspanning” onder leiding van J.L. Mussert verleent haar medewerking.

De tekening in Effe Lùstere van december 2007 blijkt het stalraam aanwezig in het pand van Cafetaria Visser. Bij het nieuwe zoekplaatje van Teus Verhoeven moeten de lezers op zoek naar een voordeur. Voor de goede oplossers van het zoekplaatje is een tegoedbon van tien euro te verdienen.

Effe Lùstere roept de hulp in van de lezers in de rubriek ‘Speurwerk’. Wie weet er meer van de vijf afgedrukte foto’s op de bladzijden 41 en 42?

En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van maart 2008 (48 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

Effe Lùstere nummer 44 van december 2007

Bij vele oudere Werkendammers is Francientje Vos een begrip. Ze woonde op het Slik en zag het levenslicht op 28 september 1902. Zij was de dochter van stuurman Martinus Adrianus Vos en Woutrina Kornet. Francientje had twee jongere broers. Kees Versluis beschrijft in een uitvoerig en boeiend artikel over Francientje die van alles opraapte van straat en meenam naar haar huisje. Ze deed geen vlieg kwaad maar had een wel verstandelijk tekort. Daardoor werd zij regelmatig geplaagd door de jeugd.

De Commissaris van de Koningin brengt in 1919 en 1924 weer bezoeken aan de gemeenten De Werken en Sleeuwijk en aan Werkendam. Ook in 1919 klaagt men in de Werkendamse raad al over het grote tekort aan woningen, wel 100 stuks. Spaargeld blijkt wel voorhanden. De boerenleenbank kent een tegoed van 500.000 gulden en de Nutsspaarbank van 125.000 gulden. De suikerfabriek is gesloopt. In 1924 komt Commissaris mr. Arthur E.J. baron van Voorst tot Voorst opnieuw naar Werkendam. Voor openbaar onderwijs gaan de kinderen naar De Werken. De raad bestaat uit raadsleden van de A.R.P. (5), C.H.U. (2), S.G.P. (2), S.D.A.P. (1) en de Vrijheidsbond (1). Door het buitenaf werk van de mannen “wordt wel eens beweerd dat in Werkendam eene vrouwenregering is. Maar tevens is hiervan het gevolg dat de jeugd niet voldoende onder toezicht staat en bandeloos opgroeit”.
Ook de gemeente De Werken en Sleeuwijk wordt in 1924 met een bezoek vereerd. Statenlid Gulden had geklaagd over den toestand van den dijk aan De Kille. De Commissaris rijdt met B. en W. naar de Kille en constateert dat de dijk heel slecht is. Het waterschap het Nieuwland van Altena en de gemeente zijn hier de aangewezen lichamen om te helpen. Wat wel opvalt is dat in De Werken woningnood heerst en in Sleeuwijk helemaal niet.

Uit de tweede bundel verzamelde gedichten van Luwe Paans is een artikel overgenomen over meester L. Verdoorn. Hij start zijn loopbaan in Hardinxveld maar wordt met ingang van 22 maart 1892 benoemd als onderwijzer met verplichte hoofdakte aan de voormalige Openbare School. Maar liefst 42 jaar is hij schoolmeester en dat mag een unicum genoemd worden. Er is naar deze schoolmeester een straat in Werkendam vernoemd.

Op 9 september 2007 verscheen een publicatie over de korenmolen Ken u zelven. Het eerste exemplaar werd overhandigd aan mevrouw Aria van den Steenhoven, de jongste dochter van de laatste Werkendamse korenmolenaar.

En op 10 november 2007 bracht de Historische Vereniging een prachtige CD-rom uit over “Werkendam in beeld – toen en nu”. Het eerste exemplaar werd hier overhandigd aan wethouder J. Luteijn.

In deze Effe Lùstere gaan we met Thomas Westerhout 25 jaar terug in de tijd.
In 1982 stopte bodedienst Meerburg (toen eigendom van C.P. Cornet en P. Katerberg).
Piet van der Meijden wonende Steurgat 20 ontving het certificaat voor de hoogste gekweekte zonnebloem (4,80 meter).
Aan de Van Randwijklaan worden schakelbungalows gebouwd en die kostten toen 149.000 gulden vrij op naam.
In Sleeuwijk wordt een afdeling van D66 opgericht.
De gemeente mag een nieuwe burgemeester verwelkomen: drs. ing H. Dorland, voorheen te Kerkwijk (Gld). Hij volgt burgemeester C.D. van Oosten op die met pensioen ging.
H.K.H. Prinses Margriet reikt in het Werkendams gemeentehuis 37 verzetsherdenkingskruizen uit aan voormalige leden van de “Biesboschgroep”.
Ook in het jaar 1982 wordt de heer Einmahl, voorzitter van het Recreatieschap De Brabantse Biesbosch, in Made vermoord. De eerste politieke moord in Nederland na de Tweede Wereldoorlog.

Door de Historische Reeks wordt deel 16 uitgebracht. Dit keer over korenmolens, de geschiedenis van het Groene Kruis in Werkendam, de reformatie in Dussen, de heerlijkheid Weenaert nabij het Almbos en over twee buitendijkse gebieden aan de bovendijk: het Wijkerzand en de Ebbe.

Zoals bekend tekent Teus Verhoeven het zoekplaatje voor Effe Lùstere. In de vorige uitgave is het brugje over de oude Bakkerskil getekend. Ditmaal moeten we op zoek naar een stalraam ergens in de Hoogstraat. Voor de goede oplossers van het zoekplaatje is een tegoedbon van tien euro te verdienen.

En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender, de verschenen publicaties en een namenindex.

Effe Lùstere van december 2007 (48 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

Effe Lùstere nummer 43 van september 2007

Mevrouw N. Kruijs Voorberge-Heijstek beschrijft in een uitgebreid artikel “Van Werkendam naar Dordrecht en verder” over de familie Heijstek te beginnen bij haar overgrootouders Peter Heijstek en Cornelia Schaddelee, vervolgens haar grootouders Peter Heijstek en Neeltje van der Schuit en haar ouders Marinus Heijstek (1905-1954) en Jozina Cornegé. Vader Heijstek werkt onder andere in Nieuw-Guinea waar hij op jonge leeftijd overlijdt na een tragisch ongeluk.

In ‘Geurige koffie op de Deeneplaat’ vertelt Diena Cornelia van Elzelingen (1898-1982) over de herinneringen aan haar grootouders Arie Pieter van Elzelingen en Pieternella van Elzelingen-den Breejen. Haar opa was kantonnier op de Deen. Met dank aan Maan van Elzelingen die het verhaal beschikbaar heeft gesteld aan Effe Lùstere.

Over de Deeneplaat schrijft ook mevrouw A. de Roover-Lobbezoo. Centraal in haar verhaal staan Jouke en Anneke Lobbezoo-Marcus. Jouke Lobbezoo is in 1932 aangesteld als waterwaarnemer bij Rijkswaterstaat maar zorgde ook dat lantarens op de rivier bleven branden. Al snel komen we in de Tweede Wereldoorlog terecht en dan speelt zich het nodige af in en om het huis dat diep in de Biesbosch is gelegen. De spanning is te snijden …

Een mooi verhaal gaat over schoenmaker Jurien Giphart, die ongeveer in 1720 in Werkendam het levenlicht zag. In 1747 trouwt Jurien met Teuntje Cornelia Hovenstad. Zij krijgen zes kinderen. De heer L.E. Giphart uit Pijnacker vond via de collectie Couvée nog aanvullende informatie en mogelijk heeft iemand ook de familienaam Giphart in zijn of haar stamboom. De heer Giphart stelt een reactie zeer op prijs.

In 1919 brengt mr. Arthur E.J. baron van Voorst tot Voorst, Commissaris van de Koningin in Brabant, weer een werkbezoek aan de gemeente De Werken c.a. We kunnen dankzij de vaardige pen van deze commissaris gelukkig meelezen. “De lijken uit Kille moesten vroeger in Almkerk begraven; de vereeniging Onderlinge Hulp legde toen in Kille eene eigen begraafplaats aan; gemeente betaalt daaraan f 100,-“, aldus de commissaris. En over wethouder Romein schrijft hij: “is antirevolutionair; hij is mandenmaker, een vooruitgekomen werkman; er was goed met hem te praten; hij is zeer vooruitstrevend”.

Met Thomas Westerhout gaan we 50 jaar terug in de tijd. Er werd in 1957 onder andere gestart met bouw van de Merwedebrug. Ook verschijnen de zg. muraltmuurtjes op de waterkerende dijken. De vooruitgang begint: de Merwestraat wordt aangelegd, 22 ploegmakershuizen worden gebouwd, een coöp. diepvriesvereniging opgericht, de laatste gedeelte van de Binnenhaven wordt gedempt, een kerkgebouw aan het Molenplein, de eerste 11 bejaardenwoningen aan de Burcht, autobusbedrijf “De Zwaluw” vestigt zich in Werkendam en een derde huisartsenpraktijk.

Ruben Koman laat ons lachen over de Bartje Poep-humor in Werkendam en Nieuwendijk. Bartje vertelde eens: “Ik vluchtte voor de veldwachter. Hij wilde mij pakken omdat ik aan het stropen was. Ik baggerde door een klein kreekje door den sloot heen. Ik ging naar die sloot en ik klauwde mijn eigen d’r uit, en ik voel iets in m’n hand. En wat denkt u? Ik heb zo een kenijn in m’n hand. Dat kenijn heb ik de nek omgedraaid en toen ik thuis kwam deed ik m’n lieslaarzen uit, en wat denkt u, er sprong zo maar drie kilo paling uit”. En uiteraard is dit maar één van de belevenissen die opgetekend is. In Effe Lùstere nog veel meer over deze Bartje.

De Historische Vereniging was weer present op de braderieën in Werkendam (14 juni), Sleeuwijk (23 juni) en de verenigingenmarkt van “Irene’ (23 juni). Wat daar allemaal gebeurde leest u ook in Effe Lùstere.

Binnenkort verschijnt de familiestamboom Van Oord. Familieberichten en foto’s zijn nog steeds welkom. Contactpersoon is Govert van Oord in Schipluiden.

Teus Verhoeven tekende weer het zoekplaatje. Voor de goede oplossers van het zoekplaatje is een tegoedbon te verdienen.

En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van september 2007 (52 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * *

Effe Lùstere nummer 42 van april 2007

Ook het periodiek nummer 42 (april 2007) staat weer vol met interessante historische wetenswaardigheden.

In een uitgebreid artikel beschrijft Kees Versluis het leven en werken van zinkbaas Gerrit Visser (1886-1963). Hij woonde destijds in een huis aan de Kruisstraat dat later heel bekend werd als disco “De Pijp”. Gerrit Visser was het oudste kind uit een gezin van 13 van Adrianus Visser en Helena Vroegh. Ook het jongste kind uit dit gezin – Arnoldus Visser beter bekend als Nol – schreef geschiedenis door de Werkendamse voetbaltempel de naam te schenken van “De Zwaaier”. Gerrit Visser is later bekend geworden als ‘Klaas Otterkop’ in het boek ‘Het verjaagde water’.

Hesje Brunt-van Veen vertelt het verhaal over haar moeder Maria van Veen-Schaddelee die diende bij de Joodse familie Meijer. Later heeft Maria een bijzondere ontmoeting met Jacob Willem Meijer. En over die Jacob Willem Meijer zijn ook enkele verhalen bekend die beschreven zijn door Bert van Straten en Henri Knap. In Effe Lùstere leest u hier meer over.

In 1915 brengt mr. Arthur E.J. baron van Voorst tot Voorst, Commissaris van de Koningin in Brabant, weer een werkbezoek aan de gemeenten De Werken c.a. en Werkendam. We kunnen dankzij de vaardige pen van deze commissaris gelukkig meelezen.
Over Werkendam schrijft hij: ”Er is in de gemeente een groot gebrek aan goede arbeiderswoningen. Er zouden heel wat woningen onbewoonbaar verklaard worden, maar dan komen de menschen op straat te zitten, want er zijn geen anderen. ’s Winters zijn de gevolgen van den Maasmond-verlegging niet zo nadeelig als ’s zomers: bij ebbe loopt het water in den Biesbosch lager af dan ’s zomers doordat de kreeken en watergangen ’s zomers bezet zijn met allerlei waterplanten en ander vuil, hetgeen deze afvloeiing van water verhindert.”
Over de gemeente De Werken c.a. worden de personen niet ontzien. “Niet tegenstaande dat hij (= burgemeester Sigmond) liberaal is en vrijwel de geheele gemeente antirevolutionair (van de elf raadsleden zijn er 9 antirevolutionair, Cornet is liberaal, terwijl Pruissen als ‘wilde’ werd aangeduid) scheen mij zijn verhouding tot de beide wethouders heel goed. Wethouder van Krugten (78 jr. oud) scheen mij een bijzonder geschikt man. Wethouder Slagmolen schrijft in zeven talen, hij is zenuwlijer en zal het waarschijnlijk niet lang meer maken.”

Met Thomas Westerhout gaan we 75 jaar terug in de tijd. Voetbalvereniging Steeds Voorwaarts Werkendam wordt opgericht en zal enkele jaren later de naam Kozakken Boys aannemen. Beide lagere scholen worden in 1932 drie maanden gesloten vanwege een heersende difterie-epidemie. Tien leerlingen overlijden aan deze ziekte. Het kabelpontje over het Boomgat kapseist met aan boord een vrachtauto van Frans v.d. Steenhoven geladen met enkele pinken. Het loopt gelukkig goed af en zowel de drie passagiers als de pinken weten veilig de kant te bereiken.

Voor de goede oplossers van het zoekplaatje is een tegoedbon te verdienen. Teus Verhoeven heeft er opnieuw een mooie tekening gemaakt.

Bij het verslag van de lezing over de hondenkar is een oude foto geplaatst van de hondenkar van Dirk den Hollander met dochter Klara. Den Hollander gebruikte de hondenkar om melk uit te venten.
Nel van As is bezig een boek samen te stellen over Werkendammers die betrokken waren bij de Zuiderzeewerken. Inmiddels heeft zij al vele foto’s verzameld voor dit nieuwe boek. Heeft u ook nog informatie of foto’s, neem dan even contact met haar op.

En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender en een namenindex.

Effe Lùstere van april 2007 (52 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * * * *

Effe Lùstere nummer 41 van januari 2007

In 1910 brengt mr. Arthur E.J. baron van Voorst tot Voorst, Commissaris van de Koningin in Brabant, een werkbezoek aan de gemeenten De Werken c.a. en Werkendam. Gelukkig werd er van dit bezoek een uitgebreid verslag gemaakt. Zodoende kunnen we nu lezen wat er zo’n 97 jaar geleden speelde.
Over Kille noteert de Commissaris: “dat er geen openbare school is. De kinderen gaan naar de school te Nieuwendijk, waarvoor aan de gemeente Almkerk f 15,- per kind vergoed wordt. Te De Werken wonen de meeste armen; de menschen zitten er daar heel beroert voor, ze wonen daar gehuurd en hebben geen land, hebben ze geen werk, dan hebben ze niet te eten. Te Sleeuwijk wonen de meesten misschien op hun eigen, hebben een eigen erfje en varken, een geit, vandaar dat het leven er duidelijk beter gaat en zo nooit werkelijk armoede lijden.”
En over Werkendam: “De waterleiding kan zich nog niet bedruipen, er komt jaarlijks nog f 600,- te kort; maar men is zeer besloten, dat de waterleiding, zelfs als er alle jaren f 1.600,- bijmoet, dan zoo men er nog een afstand van willen doen.”

Uiteraard ook aandacht voor nieuwe publicaties. De streek is weer twee prachtige boeken rijker: Meuzikken in Argentinië, geschreven door Nel van As en Boeren tussen Maas en Merwede onder redactie van Cees de Gast. Beiden te koop in het Andries Visserhuis.

Wie vast wil oefenen kan zijn of haar hart ophalen met het Werkendams dialect. Het derde Werkendams dictee staat voor 20 maart a.s. op de agenda.

Thomas Westerhout neemt ons mee naar het jaar 1907 en memoreert een bijzonder lange en strenge winter. Er vertrekken in dat jaar opnieuw een aantal Werkendammers naar China om in de waterbouw te gaan werken. De Sleeuwijkse fanfare “Wilhelmina” ontvangt aan de Hoef haar eerste vaandel. De Christelijke zangvereniging “Hallelujah” wordt opgericht.

Op 7 oktober 2006 stond de Historische Vereniging stil bij haar 15 jaar bestaan en in Effe Lùstere een uitvoerig verslag wat er die dag allemaal gebeurde in De Kwinter.

De Rehobothschool aan de Sigmondstraat is inmiddels gesloopt maar een tweetal gedenkstenen zijn gered en krijgen een plaatsje in het Andries Visserhuis.

Over slopen gesproken: ook het kantoor van Van Oord aan de Sasdijk is niet meer. Hiervoor in de plaats komt een appartementencomplex. Hannie Visser-Kieboom blikt terug over de familie Van Oord.

Teus Verhoeven heeft weer een zoekplaatje getekend en voor de goede oplosser is een leuk prijsje te verdienen.

En zoals gebruikelijk sluit Effe Lùstere af met de activiteitenkalender, de verschenen publicaties en een index.

Effe Lùstere van januari 2007 (42 blz.) is te koop voor € 1,50 in het Andries Visserhuis, dat elke zaterdagochtend geopend is.

* * * * * * * * * *