Achter de Biezen (verslag lezing Paul de Schipper)

Op donderdag 22 november 2012 is journalist, fotograaf en historicus Paul de Schipper te gast in De Kwinter te Werkendam. Op verzoek van de Historische Vereniging verzorgt hij een lezing over de Biesbosch onder de titel “Achter de Biezen”. Voorzitter Chris Baggerman opent met een lied van Jantje Koopmans waarna Paul de Schipper het woord krijgt. Geboren in Venezuela en opgegroeid in Yerseke gaat hij werken bij Dagblad BN De Stem in Breda. Yerseke is een dorp van hardwerkende maar ook wat eigenzinnige mensen waar óók een straat heet naar Van Tienhoven. Dus er bestaan overeenkomsten tussen Yerseke en Werkendam.

De Schipper vertelt over het plan Tureluur in Zeeland waar cultuurgrond geofferd werd voor de vogels. Hij kreeg het aan de stok met Rijkswaterstaat want hij schreef over de mensen die verdreven werden in plaats van over de vogels. Zijn eerste reportages over de Biesbosch dateren van rond 1980. Zo komt hij dichterbij het onderwerp van deze avond: 1000 jaar Biesbosch. Het verhaal van de modderman met speer geeft een fraai beeld van een ver verleden. Bij Hardinxveld-Giessendam wordt bij de aanleg van de Betuwelijn een oude boomstam gevonden van zo’n 2500 jaar oud die gebruikt werd als kano. De Hollandse Grote Waard komt in zicht: 45.000 hectare groot met de oudste steden van Holland te weten Geertruidenberg (volgend jaar 800 jaar) en Dordrecht. Hier gaat het graan naar toe. Maar de tolheffing op de rivieren levert gevechten op. Een prachtige oude kaart van Pieter Sluyter is door Louis de Bot van de archiefkring Hank (ook aanwezig deze avond) gebruikt in combinatie met google earth. Diverse verdronken dorpen in ons gebied konden zo al gelocaliseerd worden.

Na de pauze zien we een prachige oude plaat van het Bergse Veld. Prins Willem van Oranje inspecteert zijn vogelarijen (eendenkooien). Voorzichtig aan slibt het Bergse Veld dicht en ontstaat er groei van biezen en riet. In 1678 vinden de Sliedrechters het zinkstuk uit. Pas in 1965 raakt het natuurlijke zinkstuk in onbruik. Kunststoffen nemen de plaats in. In 1861 wordt de Nieuwe Merwede gegraven. Later ontstaan er grote plannen om de Biesbosch in te polderen maar uiteindelijk worden de plannen verworpen. Bij de hoge waterstand in 1962 breekt de dijk door van polder De Dood en deze stroomt vol. Ir. Thijssen besluit om het gat niet meer te dichten maar de natuur de ruimte te geven. Hiervoor kreeg je vroeger de galg en nu ben je een held van natuurontwikkeling. In 1970 sneuvelt het tij. Vergelijkbaar met een oud gezegde: als er een oude man sterft, brandt er een bibliotheek af.

De Vereniging Behoud Biesbosch wordt opgericht en er ontstaat een Recreatieschap. Dit schap kent een trieste historie als de uit functie gezette directeur in Made in 1982 gedeputeerde Einmahl doodschiet. De bemoeizucht van de mens met de Biesbosch neemt alleen maar toe. De bijna rampen in 1993 en 1995 brengen nieuwe plannen tot ontwikkeling. Het tuintje dat Biesbosch heet is al heel vaak omgespit en het plan Ruimte voor de Rivier zal zeker niet de laatste zijn. Op de tekentafel verdwijnen de huidige bewoners en komen de groene jongens in beeld. De natuurbescherming schiet een beetje door. “Moet ik van die beschermde vos gaan houden, die mijn kippen doodbijt?”, vraagt Paul zich af. 
De Biesbosch wordt op de kaart gezet als handelsmerk voor recreatie. We krijgen een kunstmatige Biesbosch en een planmatige vergroening. Een soort mensenspeeltuin. 
Met een uitspraak van George Orwell besluit Paul de Schipper zijn lezing: wie het verleden beheerst, beheerst de toekomst: wie het heden beheerst, beheerst het verleden.

Voorzitter Chris Baggerman bedankt namens de ongeveer 50 aanwezigen Paul de Schipper voor de mooie lezing waarna een luid applaus volgt.

Reacties

Reacties

Laat een reactie achter